ശ്രീനാരായണായ / ഗുരു വിശേഷാല്‍പതിപ്പ് ചുറ്റിപ്പിണയുന്ന സത്യത്തിന്റെ നാനാവര്‍ണങ്ങള്‍
അതിനെ ആരും എതിര്‍ക്കില്ല. കാരണം, അത് സത്യമാണല്ലോ. എന്നാല്‍ ഗുരുവിന്റെ ക്ഷേത്രസങ്കല്പവും പ്രതിഷ്ഠാരീതിയും നവ്യമായ ജ്ഞാനോദയവും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പുത്തന്‍ മനുഷ്യദര്‍ശനവുമാണ്. ഗുരുക്ഷേത്രം ഭാവനചെയ്യുന്നത്, വിമോചനത്തിന്റെ അര്‍ത്ഥത്തെ പരിരക്ഷിക്കാനാണ്. എന്താണ് വിമോചനം? ജാതിമേധാവിത്വത്തിന്റെയും ജാതിപീഡനത്തിന്റെയും ഇടയില്‍ നിന്നുള്ള രക്ഷപ്പെടലാണത്. ദൈവത്തെ ആത്മീയാനുഭവത്തിലൂടെ പ്രാപ്തമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അരുവിപ്പുറത്ത് ശിവനാണല്ലോ പ്രതിഷ്ഠ. എന്തുകൊണ്ട് ഈ ശിവന്‍ എന്നുചോദിക്കുന്നവര്‍, നിഷ്കളങ്കമായി കൊണ്ടുവരുന്ന ഒരു സമസ്യയുണ്ട്; അത് ശിവന്റെ മേലുള്ള അധികാരമാണ്. ശിവനെപ്പറ്റി ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍ക്കറിയാം, ശിവന്‍ ജാതിയുടെയോ ആചാരങ്ങളുടെയോ മൂര്‍ത്തിയല്ല. ശിവന്‍ ഭസ്മം ദേഹത്ത് പൂശുകയും ശ്മശാനത്തില്‍ കഴിയുകയും തലയോട്ടികള്‍ മാറില്‍ ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിവേചനം അവിവേകമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുകയാണ്. സമ്പത്തിന്റെയും പദവിയുടെയും ജാതിയുടെയും പേരിലുള്ള ഔന്നത്യം അസംബന്ധമാണെന്ന് ഇത് അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ശിവം അബ്രാഹ്മണര്‍ എന്ന വിഭാഗമുണ്ടെങ്കില്‍, അവര്‍ക്കുകൂടിയുള്ളതാണ്. അവരെ അതില്‍ നിന്ന് എന്തിന് വിലക്കണം? അവര്‍ണരുടെ ദൈവപ്രവേശനമാണിത്. അവിടെയും ശിവന്‍ പ്രതീകമാകുന്നു. ശിവന്‍ പ്രപഞ്ചപ്പൊരുള്‍ എന്ന നിലയില്‍ ആരാധിച്ചുപോരുന്ന ബിംബമാണ്. ആ നിലയ്ക്ക് ആ ബിംബത്തെ തന്നെ അവര്‍ണര്‍ക്ക് ആരാധിക്കാന്‍ കിട്ടുന്നതോടെ, അവര്‍ക്ക് നൂറ്റാണ്ടുകളായുള്ള വൈദിക, ദൈവിക പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഒരു പങ്ക് സാക്ഷാത്ക്കരിക്കാനാവും. മറ്റേത് മൂര്‍ത്തിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചാലും ഇത് ശരിയായി എന്ന് വരുകയില്ല. ആ ശിവന്‍ ഏത് ജാതിയില്‍പ്പെട്ട ശിവനായാലും തെറ്റില്ല. കാരണം ശിവന്‍ എല്ലാ ജാതികളുടേതുമാണ്.

ഗുരുവിന്റെ ക്ഷേത്രം ഒരു പാഠശാലയാണ്. അവിടെ ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥിയായാണ് ഭക്തന്‍ വരേണ്ടത്.

ത്യാഗരാജന്റെ കത്തിന് അനുബന്ധമായി എന്‍. അഭിലാഷ് ഭക്തന്‍ നാടാര്‍ എഴുതിയ 'പുതിയൊരു ദൈവത്തെ തേടി' എന്ന നാടകത്തിലെ ഒരു ഭാഗം ഉദ്ധരിക്കുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കുമെന്ന് തോന്നുന്നു. ഗുരുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയും അതിന്റെ അലയൊലികളും ഇതിവൃത്തമാക്കിയ ഈ നാടകം പലവട്ടം രംഗത്തവതരിപ്പിച്ച് പ്രശംസ നേടിയിട്ടുള്ളതാണ്. നാടകത്തില്‍ പ്രതിഷ്ഠയെപ്പറ്റിയുള്ള ചോദ്യോത്തരം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതില്‍ ചോദ്യകര്‍ത്താവ് പരിഷ്കരണവാദിയും കോണ്‍ഗ്രസ്സുകാരനുമായിരുന്ന കേശവപിള്ളയാണ്.

കേശവ: ഗുരോ, അങ്ങ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ആരുടെ ശിവനെയാണ്?

ഗുരു: അതെന്താണ് അങ്ങനെയൊരു ചോദ്യം? ശിവന്‍ പലതുണ്ടോ?

കേശവ: ബ്രാഹ്മണര്‍ പറയുന്നത്, അവര്‍ പൂജ ചെയ്ത്, പ്രത്യേകം പണികഴിപ്പിച്ച ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്താറുള്ളൂ എന്നാണ്.

ഗുരു: ശിവന്‍ ഈ പ്രപഞ്ചത്തില്‍ ഒന്നേയുള്ളൂ. ആ ശിവന്‍ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ക്ഷേത്രമാണെന്നും ഓര്‍ക്കണം. എങ്കില്‍ ശിവന്‍ ജാതിയിലൊതുങ്ങുന്നതെങ്ങനെ?

കേശവ: അങ്ങയുടെ ശിവന്‍ ഈഴവനാണോ?

ഗുരു: ഈഴവര്‍ക്ക് വേണമെങ്കില്‍ ഈ ശിവനെയെടുക്കാം; അതുപോലെ മറ്റു ജാതിക്കാര്‍ക്കും. ഈ ശിവന്‍ ആര്‍ക്കും എതിരല്ല; അന്യനുമല്ല.

കേശവ: എന്തുകൊണ്ടാണ് വലിയ ക്ഷേത്രം പണിയാതെ, ഇത്രലളിതമായി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്?

ഗുരു: പാവങ്ങള്‍ക്ക് അതിനുള്ള സമ്പത്തില്ലല്ലോ. ആരാധന ചെയ്യാനുള്ള മനസ്സേ കയ്യിലുള്ളൂ. അത് അര്‍പ്പിക്കുകയാണ്.

കേശവ: എവിടെയും പ്രതിഷ്ഠിക്കാമോ?

ഗുരു: പ്രകൃതിയുടെ അനുവാദം കൂടി വേണം. മനസ്സില്‍ നിന്ന് ദുഷ്ചിന്തകള്‍ മാറുന്ന ഇടമാകണം. പുഴയും കടലുമൊക്കെ സമീപത്തുണ്ടെങ്കില്‍, മനസ്സിന് ഒരു വ്യതിയാനം കിട്ടും. കുന്നുകള്‍ നല്ലതാണ്. അവിടെ ചെല്ലുമ്പോള്‍ മനസ്സ് ശാന്തമാകണം.