ശ്രീനാരായണായ / ഗുരു വിശേഷാല്‍പതിപ്പ് ചുറ്റിപ്പിണയുന്ന സത്യത്തിന്റെ നാനാവര്‍ണങ്ങള്‍
അര്‍ദ്ധരാത്രിയോടുകൂടി സ്വാമി സ്നാനം ചെയ്തുവന്ന് അതിനകത്ത് കടന്ന് പ്രതിഷ്ഠിക്കാനുള്ള ശിലയെ കൈയില്‍ എടുത്ത് ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് രാത്രി മൂന്നുമണിവരെ ഒരേനിലയില്‍ നിന്നു. സ്വാമിയുടെ തേജോമയമായ മുഖത്ത് ആ സമയം അശ്രുധാരകള്‍ പ്രവഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. കാണികള്‍ ഭക്തിപരവശന്മാരായി പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ഉച്ചത്തില്‍ ജപിച്ച് ഏകമനസ്സോടെ ചുറ്റും നിന്നു. മൂന്നുമണിക്ക് ശിലയെ സ്വാമി പീഠത്തില്‍ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്തു. ആ സമയത്ത് ചില അത്ഭുതങ്ങള്‍ കണ്ടിട്ടുള്ളതായി പലരും പറയുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് സ്വാമിയുടെ മതസംബന്ധമായ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ ആദ്യത്തേതായ അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രം ആരംഭിച്ചത്.

അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠയെപ്പറ്റി അക്കാലത്ത് ഒരു പത്രത്തില്‍ വന്ന കുറിപ്പും അതിന് ഒരു ഗുരുഭക്തന്‍ എഴുതിയ പ്രതികരണവും ഇവിടെ ഉദ്ധരിക്കുകയാണ്:

ഗുരുസ്വാമിയുടെ വകയായ പ്രതിഷ്ഠയും അതിന്മേലുള്ള ചര്‍ച്ചകളും പുരോഗമിക്കുകയാണല്ലോ. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഗുരു ഇതിനു മുതിര്‍ന്നതെന്ന് വ്യക്തമാണ്. അവര്‍ണര്‍ക്ക് സവര്‍ണരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ കയറാനാവുന്നില്ല എന്നതു മാത്രമല്ല; അവര്‍ണരുടെ വീടുകളിലും തൊടികളിലും നിലനിന്നുപോരുന്ന ദുര്‍ദേവതകളുടെ ആരാധനയും വച്ചുസേവയും ജന്തുബലിയും മദ്യസേവയും നിര്‍ത്തലാക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയാണ്. ഇതെല്ലാം സാമൂഹ്യപരിഷ്കരണത്തിനുതകുന്നതാണ്.

ദൈവികതയെപ്പറ്റിയുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ പുതിയൊരു വഴിയിലേക്ക് സംക്രമിപ്പിക്കാന്‍ ഇതിടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രപ്രവേശനചിന്തകളിലും മറ്റും ഈ പ്രതിഷ്ഠ വലിയ ഖ്യാതി നേടിയെന്ന കാര്യം സമ്മതിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ചില ക്ഷേത്രാചാര വിദഗ്ദ്ധര്‍ക്കിടയില്‍ ഉണ്ടായ തര്‍ക്കം, ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രതിഷ്ഠകള്‍ ഹൈന്ദവപാരമ്പര്യത്തിനു വിരുദ്ധമല്ലേ എന്നായിരുന്നു. ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തുന്നതുമായ മാമൂലുകള്‍ ഗുരു ലംഘിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവരുണ്ട്. ഈ രീതി തുടരുകയാണെങ്കില്‍, പ്രതിഷ്ഠകള്‍ ഒരു വഴിക്കും ക്ഷേത്രാചാരങ്ങള്‍ വേറൊരു വഴിക്കും നീങ്ങും എന്ന് ഭയപ്പെടുന്നവരുണ്ട്. ഇവിടെ കുഴപ്പിച്ച വസ്തുത, ആചാരങ്ങളാണോ, ദൈവമാണോ, അതോ പ്രതിഷ്ഠയാണോ പ്രധാനമെന്നാണ്. ഒരു പണ്ഡിതന്‍ അന്ന് ഇതിനെപ്പറ്റി ചെയ്ത ഒരു പ്രസ്താവന ഇതാണ്:

ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ നിലനിന്നുപോരുന്ന ദേവതാ സമ്പ്രദായം ജാതിതിരിച്ച് തന്നെയാണ്. ഉയര്‍ന്ന സമുദായാംഗങ്ങളാണ് പൂജാരിയായി വരുന്നത്. അവിടെ മറ്റു ജോലികളെല്ലാം ജാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിഭജിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. അവര്‍ ആ ജോലിയാണ് ചെയ്യുന്നത്, വെറൊന്നും അവര്‍ക്കറിയില്ല; ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ബ്രാഹ്മണരുടേതാണ്. അവരാണ് അത് നിര്‍മ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്, നടത്തിക്കൊണ്ടുപോരുന്നത്. ഈ നിലയില്‍ നിന്ന് കാതലായ വ്യതിയാനമാണ് ഗുരുവിന്റെ ക്ഷേത്രസങ്കല്പമെന്ന് അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠകണ്ടാല്‍ ആര്‍ക്കും ബോധ്യപ്പെടും. ക്ഷേത്രം ഭാവനചെയ്യപ്പെടാത്ത സ്ഥലത്ത്, ഒരു മുന്നൊരുക്കവുമില്ലാതെ അത് സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയാണ്. അവിടെ വരുന്നവര്‍ അവര്‍ണരാണെന്ന മുന്‍വിധിയാണോ ഇതിനു പിന്നിലുള്ളത്?

ഈ കുറിപ്പിന് ഗുരുഭക്തനായ എന്‍. ത്യാഗരാജന്‍ എഴുതിയ കുറിപ്പും ആ പത്രം തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; വിയോജനക്കുറിപ്പ് എന്ന തലവാചകത്തില്‍.

"ഗുരുവിന്റെ അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠയെപ്പറ്റി യാഥാസ്ഥിതികപക്ഷത്തുനിന്നുകൊണ്ടുള്ള ഒരു വിവരണം വായിക്കാനിടയായി. ഇങ്ങനെയുള്ള നിരീക്ഷണം ഒരു നിന്ദയാണെന്ന് പറയാത്തത്, ഇതെഴുതിയ ആള്‍ അതിനെപ്പറ്റി ആഴത്തില്‍ പരിശോധിച്ചില്ല എന്ന് അറിയാവുന്നതുകൊണ്ടാണ്.

ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ജാതിയെ വളര്‍ത്തുകയും നിലനിര്‍ത്തുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ലേഖകന്റെ വാദം.